Aallaqqaasiut
Quppersagaq makku anguniarlugit pingaarutilinnik siunnersuutissaqarpoq:
Tunersuk
Suliaritinnermut atatillugu tunersuk qupineqartarpoq kingornalu ujalussiamik saviminermik pilaanermi atortakkamik aalajangerneqartarluni. Suliaritereernerpit kingorna timivit naalaarnissaa pingaaruteqarpoq. Sammisat arlaat tunersunni anniarnermik kinguneqarpat tamatumunnga suli piareersimassanngilatit sammisallu unitsittariaqassavat.
Filmi paasissutissiissut
Uummatikkut pilatsinnissaq sioqqullugu, pilatsinnerup nalaani tamatumalu kingorna pisut pillugit filmi paasissutissiissut, attavik una aqqutigalugu takusinnaavat: www.rigshospitalet.dk/hjerteoperation
Tunersuk ima illersussavat
Talinut oqimaatsunik suliaqarninni qanoq pitsaanerpaamik iliorsinnaanerit titartakkami takuneqarsinnaavoq. Kivitsininni tunersunnut naqitsineq annikilliniarlugu ikutsitit timinnut tunngatikkit (soorlu timit kaajallallugu nimerneqarsimasoq). Talitit timinnut attuumagaluartut anniaruit suliat unitsillugu oqinnerusumik kivitsisariaqarputit. Anniarnak iluaalliornallu suliaqarsinnaalernissavit tungaanut „nimersimaannassaatit“.
Annialinngikkuit talitit oqimaaloqutsernagit akornuteqanngitsumik aalatissinnaavatit.
Suliaritereernerme sap. ak. siulliit arfinillit arfineq pingasullu akornanni qaangiuppata
Timimik atuineq
Aalanikkut aak timimi ingerlaarluarnerulersarpoq. Aalaneq saarngit, timip ipiutaasartaasa ammillu maminnissaannut pitsaanerpaanik periarfissaqarsinnaanissamut piumasaqaataavoq. Taamaammat suliaritereeruit pisinnaasatit naapertorlugit timinnik atuinissat, nerisarnissat imertarnissallu kiisalu qasuersaarlutillu sinittarnissat pingaaruteqarput.
Suliaritereeruit saperunnaartutullu naliliivigineqaruit, siniffiup sinaanut ingeriarlutit natermut aqqarnissannut sulisut ikiussavaatsit. Tamatuma kingorna piginnaasatit annertusiartussapput- ass. isorartunerusumut- imal. sukkanerusumik pisussinnaanngussaatit. Nammineq atisalersorsinnaassaatit kamippalersinnaallutillu, qulissinnaavutit, nerisinnaallutit imersinnaallutillu. Uninnganinni timimik atuinerpit makitasarnerpillu annertusiartornerat ilutigalugu timivit nalinginnaasumik sulinera pilertornerusumik ileqqumisut ileqqissaaq.
Tunersut anniarilissanngikkukku angerlaruit timit atussavat suliarisartakkatillu nangillugit
Anniarneq
Suliaritereernerpit kingorna sakissavit nalaagut anniarsinnaagavit naammattumik nipaallisaaserneqarnissat pingaaruteqarpoq. Anniarnerit siniffimmiit aqqarniarninnut, nalinginnaasumik anersaartorniarninnut quersorniarninnullu akornutigisinnaavat. Anniarnerit immikkoortortami timinnik atuisinnaanissamut killiliisutut misigigukku, peqqissaasoq oqaluutissavat.
Saniatigut nipaallisaatitornissaq piffissap ilaani pisariaqarsinnaavoq.
Suliaritereernerup kingorna tunusuup/tuit nalaasa kiasillu akornisa ippinnarsinnaanerat nalinginnaavortaaq. Ippiuut timip atorneragut nipaallisarneqarsinnaavoq, eqqaamajuttaaq talivit aalatillugillu atorsinnaanerat.
Quersornermi periusissaq
Suliaritereerninni ulluni siullerni, puakkut nuffissutaasinnaasumik, mianersortumik ikkattumillu anersaartorsinnaavutit. Siniffiup sinaani issiavissuarmiluunniit issianinni tallimariarlutit arfinileriarlutilluunniit itisuumik anersaartoriarlutit quersoriarlutilluunniit quersussaatit. Puaat silaannalersornissat, nuffinnginnissaat puakkullu aseruuttuunnginnissat siunertaralugit taamaaliussaatit.
Quersornialeraangavit tunersut illersorniarlugu talitit sakissannut paarlatsittassavatit. Quersornialeraangavit quersorninni naqitsineq annikilliniarlugu imminut eqittassaatit.
Quersoriaaseq alla tassaavoq quersoriarneq- tassalu itisuumik ilummut anersaariarluni sakkortuumik sukkasuumillu qaneq ammatillugu silammut anersaarneq. Iluamik quersulersinnak nuak kaanngartinniarlugu arlaleriarlutit taamaaliortarit.
Ataani siniffimmiit aqqarniarnermi periuseq tunersummut qajassuussinerpaaq nassuiarneqarlunilu takutinneqarpoq.
1. Nissutit peqikkit isikkatillu madrassimut tutsillugit.
2. Seeqqutit tuitillu ataatsikkut malinnaatillugit sannikarit, taamaaliornikkut tunersut tasinnaguluunniit equtissanngilat.
3. Assat qulleq ikutsillu alleq madrassimut tutsikkit, nissutit siniffiup sinaagut aqqakkit...
4 … tallitillu illuttut iluaqutsiullugit massiutigalutit nissutit aqqarlugit siniffiup sinaanut ingigit. Pisariaqarpat niaquit nalaani siniffik qullaruk.
Siniffimmi aalaninni timivit oqimaassusaa tamakkerlugu talivit nanertunnginnissaat eqqarsaatigiuttaaq.
Uninnganermi piginnaanngorsaqqilluni sungiusarneq
Suliaritereernerup kingorna periarfissanngorniariarpat issiasarnissat, nikuittarnissat inigisannilu imal. torsuusarsuarmi pisuttarnissat pingaaruteqarpoq. Aap ingerlaarneranut puannullu tunngatillugu kingunerluutaasinnaasartut pitsaaliniarlugit timinnillu atuisinnaanissat pillugit taamaaliussaatit. Uninnganinni timinnik atuinerpit makittarnerpillugu annertusiartornerat ilutigalugu, timit pilertornerusumik pisarnermisut ileqqissaaq. Immikkoortortami cykeli timigissaat atortarukku iluaqutaassaaq majuartarfikkoorusukkuillu peqqissaasoq tamanna pillugu oqaluuguk.
Timimik sungiusaasoqarlutik sungiusaqatigiit
Uninnganinni sungiusaqatigiinni peqataanissamut periarfissaqassaatit. Qaqugu sungiusalersinnaanerit pillugu sulisut oqaluutikkit.
Sungiusaqatigiinneq ulluinnarni nal. 11.00 inimi sungiusartarfimmi init quleriit 15-issaanniittumi ingerlanneqartarpoq.
Sungiusaqatigiinnermi timimik sungiusaasut sungiusaatinik atuagassiaaqqap matuma naggataani nassuiarneqartunissaaq angerlareerninnilu nangittariaqagassannik ilitsersuutissavaatsit. Naggasiutigalugu timigissaammi cykilernikkut pisunnikkulluunniit akunnattumik anertikkarlutit misiliinissamut periarfissinneqassaatit.
Angerlareernermi timigissarneq
Ullormut minutsini 30-ini timimik atuinissaq Sundhedsstyrelsimit innersuussutaasoq ilinnuttaaq uummatikkut suliaritissimasumut atuuppoq. Timigissarninni timinnillu atuininni akunnattumik anertikkassaatit, kisiannili tamatuma peqatigisaanik oqaaseqatigiit naatsut atorlugit qaloqateqarsinnaassaatit. Taanna oqaloqatigiinnermi killissatut taaneqartarpoq sakkortussisissamullu najoqqutassaqqissuulluni.
Sungiusarnerup sakkortussusaanut uuttuut
Timigissarnissamut siunnersuut:
Ullut tamaasa pisuttuartarneq. Pisuttuarfiit talliartuaartikkit sukkatikkiartorillu
Majuartarfikkoortarit. Oqaloqatigiinnermi killissaq qaangerlugu anertikkarneruleruit unillatsiartarit
Cykelimi timigissaammi sungiusarit: Perrappallaartinnagu kissasseqqaarit. Perrannerulersiguk sivisunerusumillu cykelerit. Naggataagullu perraallisillugu
Sungiusaatit atuagassiaaqqap matuma naggattaaniittut suliaritereernerpit kingorna sap. ak. arfinillit arfineq pingasullu akornanni ingerlatiinnakkit
Sulineq ulluinnarnilu sammisat
Timit naalaartuaannaruk tunersullu anniarilerukku sammisat unitsiguk. Talivit timinnut atuumaneranni qullarneranni anniarunnaaruit iluaalliorunnaaruilluunniit, kigaatsumik sallaatsumillu talitit taminniit „nimersimasuusiunnaariartorlugit“ siaariartuaarsinnaavatit.
Qaqugu sulileqqissinnaaneq inummiit inummut nikerarpoq —suna suliffiunersoq suliaritereernermili suut ilinni eqqarsaatigisariaqarnersut apeqqutaassapput. Malitseqartitsinermut atatillugu nakorsiarninni ilinnorpiaq suut naaperttuunerannik naliliinissaq siunertaralugu nakorsaq oqaluussinnaavat.
Sungiusarneq
Malittarineqarninnut atatillugu najukkanni uummalluutilinnut immikkoortumut misissortikkiartoruit, sulisut peqatigalugit sungiusarnerpit nanginnissaa pilersaarusiussavat. Timigissaqatigiinnut uummalluutilinnut immikkut aaqqisuussaanngitsunut ilaallutit sungiusarneq aallartissinnaavattaaq- ass. timigissartarfiit, unnukkut atuartitsineq eqaarsaartartut peqatigiiffii. Timersuutit soorlu tennis, sulorarneq, arsaanneq, qitinneq, eqaarsaarneq, golferneq, tissiataarneq, nalunneq, ajaappisserluni pisunneq il.il. nangeqqissinnaavatit/aallartissinnaavatit.
Uummalluutillit peqatigiiffiat
Danmarkimi uummalluutillit peqatigiiffiat ilinnut uummalluutilimmut arlalinnik neqerooruteqarpoq. Ilaatigut nuna tamakkerlugu timigissarnissamut neqeroorutit amerlasuut, ukioqatigiiaat tamarmik peqataaffigisinnaasaat.
Uummalluutillit peqatigiiffiata Hjerteforeningip nittartagaani videot sungiusarnermi atugassat qarasaasiakkullu sungiusarnissamut neqeroorutit pissarsiassaapput.
Nittartagaq: www.hjerteforeningen.dk
Sungiusarnermi najoqqutassaq
Itisuumik anersaartorluni sungiusarneq
Anersaartuutit ammarniarlugit aappillu iltilersorneqarnera annertusiniarlugu ataani singiusaatit malissinnaavatit.
Sungiusaatissat
Sungiusarnermi najoqqutassaq tulliuttoq uummatinnik suliaritinnerpit kinguninnguaq atorsinnaavat. Sungiusarneq kigaatsumik ingerlanneqassaaq quleriarneqassallunilu. Taamaaliorneq tunersunni annialersitsissanngilaq.
Tuit qullatarnerat
Tuitit qullarlugit sekundini pingasuni quillarsimatikkit
Tuitit noqikkit sekundinilu pingasuni taamaalisimagit.
Tuitit suli tunummoorsimalaartillugit ammut ningikkit sekundinilu pingasuni taamaalisimagit.
Tuit kaavitittarnerat
Talitit siaarlugit timinnut atuutsikkit.
Tuitit siumut tunummullu avuunaraallak kaajallatittakkit.
Tallit siumut kingumullu aalatinnerat
Talitit illuttut siumut tunummullu aalatikkit
- narlumut ammullu nikittaallugit. Pinerit allortarlugit sapinngisat tamaat qullarnissaat misilissinnaavat.
”Naluttuusaarneq”
Itummatit imminnut tutsillugit talitit siumut siaakkit, peqeriarlugillu uterteqqikkit.”Immap naqqanut aqqarneq” ”puinerlu” misilissinnaavatittaaq.
Issialluni pisunneq
Nikissanak pisugit, talitit ilanngullugit siumut tunummullu aalatikkukkit iluaqutaassaaq.
- nalinginnaasumik pisunneq, sanimut siumullu allorneq, nikittaatikkit.
Ataqatigiissaarinermik sungiusarneq
Seeqqut saamerleq qullaruk assallu talerperleq seeqqunnut tutsiguk.
Nalinginnaasumik issiagit taavalu seeqqut talerperleq qullaruk assallu saamerleq seeqqunnut tutsiguk.
Nikueqattaarneq
Issiavimmi sassarterit- assatit seeqqunnut tutsissinnaavatit.
Timit siumut peqeriarlugu nikuigit.
Ingeqqitsinnak timit narlortiguk.
Putuguinnarsorneq
Putuguinnannik tutigit kigaatsumillu tamakkiisumik tumariartorit. Issiaviup iigarfia/nerrivilluunniit annikitsumik najummisinnaavat.
MALUGINIAGASSAT: Siumut peqinnginnissat pingaaruteqarpoq
- timit narlortillugu isikkannik qullalaarit.
Nikissanani pisunneq
Nikissanak pisugit, seeqqutit qullangaatsiartarukkit iluaqutaassaaq. Issiaviup iigarfia/nerrivilluunniit tigummisinnaavat.
Tasitsaarneq
Niaqqup sannertittarnera
1. Timit narlortiguk
2. Tallut tutsillugu nakagit
3. Siutit talerperleq tuinnut talerperlermut tutsiguk. Qinngat siumuinnaq
sammissaaq.
4. Assat talerperleq siutinnut saamerlermut tutsiguk.
5. Sekundit 20-it 30-illu akornanni taamaalisimagit
6. Aallaqqaataanit - tamatumuuna illuatungaanut -aallateqqiguk
Sikisarneq
1. Tallut tutsillugu sikigit.
2. Asaanni inussatit paarlatsillugit.
3. Tallut sakissavit nalaanut pisiguk ikutsitillu ammut tikkortikkit.
4. Sekundit 20-30-illu akornanni taamaalisimagit
Sakissap nukiisa tasitsaanerat
Inussavit nuui imminnut attuutsillugit assatit makitsinnut pisikkit – ajornanngippat assatit paarlakkit.
Ikutsitit kigaatsumik tunummukartikkit kigatsumillu qasukkarlutit
Sekundit 20-30 taamaalisimagit.
Sakissat nalaanni qimerluup tasitsaanera
1. Assatit paarlakkit
2. Talitit siumut siaakkit
3. Kiasivit akornat siaartillugu qatiggerit
4. Sekundit 20-30 taamaalisimagit.
Taamaaliornerit tunersukkut annialersitsissanngilaq.
Attavissat
Apeqqutissaqaruit sukkulluunniit attavigisinnaavatsigut.
Afdeling for Ergo- og Fysioterapi, Rigshospitalet, afsnit 8511 Oqarasuaat: 35 45 85 11 Sianerfissaq: Ataasinngornermiit tallimanngorneq ilanngullugu nal. 08.00-15.00
Allaffigisigut
Ugguuna allaffigisinnaavatsiut: www.minsundhedsplatform.dk imal. app-imi: MinSP